(ఈరోజు ప్రతినిధి-విశాఖపట్నం)
భారతదేశం దేశంలో ఏ మూలకు వెళ్లినా సమోసా అని చెబితే తెలియని వారుండరు.. అంతలా సాయంత్రం స్నాక్ గా అందరికీ అలవాటు అయిపోయింది సమోసా.. విహారయాత్ర అయినా, స్నేహితులతో సరదాగా గడిపినా.. టీ, కాఫీ, గ్రీన్ తాగినా కూడిన సమోసా ఉండాల్సందే. లేదా ఇంటికి అతిథులు వచ్చినా సమోసా ఆల్ టైమ్ ఫేవరెట్‌గా ఉంటుంది. సమోసాను భారతీయులు ఎంతగానో ఇష్టపడతారు. ఈ సమోసాను చాలా మంది భారతీయ ఆహారంగా భావిస్తారు. కానీ ఇది భారతీయులది కాదు అని కొందరు.. విదేశీ వంటకం అని మరికొందరు అంటున్నారు. దేశంలో సమోసాను మైదా, బంగాళాదుంపలతో తయారు చేస్తారు. సమోసా అనే ఆంగ్ల పదం. హిందీ/ఉర్దూ పదం ‘సమోసా’ నుండి ఉద్భవించింది. మధ్య పర్షియన్ పదం సన్‌బోసాగ్ అని అక్కడి నుంచే ఇక్కడికి వచ్చిందని చెబుతారు. ఇది మధ్యప్రాచ్య దేశాలలో ఉద్భవించిందని చెబుతారు. ఒక నివేదిక ప్రకారం సమోసా నిజానికి ఇరాన్ నుండి వచ్చిన వంటకంగా చరిత్రలో ఉంది. అనేక పెర్షియన్ పుస్తకాలలో, సమోసాలు ‘సంబోసాగ్’తో ప్రస్తావించారు కూడా. దీని ఆకారం కూడా సమోసాల వలె త్రిభుజాకారంగా వుంటుంది. కొంతమంది చరిత్రకారుల అభిప్రాయం ప్రకారం ప్రజల ఆతిథ్యం కోసం గజ్నవి ఆస్థానంలో ఉప్పు పిండిని తినిపించేవారు అదే సమోసా. ఒకప్పుడు పోర్చుగీస్ వారు భారతదేశానికి వచ్చినప్పుడు వారు ఇక్కడ సమోసాల తయారీ ప్రారంభించారు.. అది నేటికీ దేశవ్యాప్తంగా అన్ని రాష్ట్రాల్లోని గ్రామాల్లోనూ కొనసాగుతోంది.
-సమోసాను లో గతంలో కాల్చి తయారు చేసేవారు
ఇప్పుడు మనం సమోసాలను తయారు చేసేందుకు నూనెతో నింపిన పాన్ లో వేయిస్తున్నాం. కానీ చరిత్రలో వేయించడానికి బదులుగా పెనంపై కాల్చి సమోసాలను రెడీ చేసేవారట. ఢిల్లీలోని సుల్తానులు లేదా మొఘలులు మధ్యాహ్న భోజనం లేదా రాత్రి భోజనంలో సమోసాలు తినడానికి ఇష్టపడేవారని చరిత్రకారులు పేర్కొన్నారు. ఇబ్న్ బటూతా మరియు అమీర్ ఖుస్రూ పేర్కొన్నారు. ఇప్పటికీ సమోసా కోసం ఒక పెద్ద గ్రంధమే ఉంది. వివిధ ప్రాంతాల్లో సమోసా కోసం చాలా అంశాలే ఉన్నాయి. చరిత్రకారుడు ఇబ్న్ బటూటా 14వ శతాబ్దంలో భారతదేశంలోకి వచ్చాడని... ఆ సమయంలో అతను మహ్మద్ బిన్ తుగ్లక్‌ను కలిశాడని.. ఆయనను తుగ్లక్ రాజ విందుకు ఆహ్వానించి.. విందులో తనకు సమోసాలు కూడా వడ్డించారని ఇబ్న్ బటూతా తన పుస్తకంలో పేర్కొన్నాడు. అతని చెప్పినదాని ప్రకారం సమోసాలలో మాంసం, బాదం, పిస్తా, మసాలాలు కలిపారని వెల్లడించాడు.
-దేశంలో మొదటి స్థానంలో నిలిచిన రాష్ట్రం ఇదే
భారతదేశంలో మొదటి సమోసా ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఉద్భవించిందని చాలా మంది నమ్ముతారు. శాఖాహారం కారణంగా, రాష్ట్రంలో ప్రజలు దీన్ని బాగా ఇష్టపడతారు కూడా ఇది మొత్తం దేశంలోని ఇష్టమైన వంటకాలు.. సాయంత్రపు ఆహారంగా అందరూ చేర్చుకుంటున్నారు. ఒకప్పుడు బయట మాత్రమే దొరికే సమోసాలు ఇపుడు ప్రతీ ఒక్కరూ యూట్యూబ్ పున్యమాని ఇంట్లోనే చేసేస్తున్నారు. పోర్చుగీస్ వారు ఇక్కడ కూడా మాంసంతో నింపి తినడం ప్రారంభించారని కూడా చరిత్ర చెబుతుంది., కానీ భారతదేశంలో బంగాళాదుంపలను నింపి తినడానికి ఇష్టపడతారు. అందులోనూ బంగాళాదుంపలు అత్యధికంగా వినియోగించే ఉత్తర ప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రంలో ఈ సమోసా బాగా ప్రసిద్ది చెందినది..
ఢిల్లీని భారతదేశపు "సమోసా క్యాపిటల్" ఎందుకంటే..
దేశంలో ఢిల్లీలో సాయంత్రి ఖచ్చితంగా టీ, కాఫీ తోపాటు సమోసాలు ఖచ్చితంగా తింటారు. ఇక్కడ సమోసా ఆహారంలో ఒక భాగం అందుకే ఢిల్లీని సమోసా క్యాపిటల్ అని కూడా అంటారు. ఇక్కడి ప్రజలు తమ సాయంత్రపు టీ సమయంలో సమోసాలను ఒక ప్రధాన ఆహారంగా తింటారు. సాధారణ ఆలు సమోసా మాత్రమే కాకుండా పిజ్జా సమోసా, పాస్తా సమోసాల వంటి ఆధునిక రకాలు కూడా ఇక్కడ బాగా ఫేమస్. తరువాత మహారాష్ట్రలో సమోసా వినియోగం చాలా ఎక్కువ. ముఖ్యంగా ముంబైలో సమోసాను వడాపావ్ లాగా 'సమోసా పావ్' రూపంలో విరివిగా తింటారు. ఇక్కడ సమోసాలను ఉదయం లేదా సాయంత్రం వేళల్లో కచోరీలతో కలిపి కాంబోగా తినడం ఒక సంస్కృతి. ప్రయాగ్‌రాజ్ (అలహాబాద్) వంటి నగరాలు సమోసాలకు చాలా ప్రసిద్ధి. పెద్ద సైజులో, మందపాటి పొరతో, ఆలు-బఠానీలు, డ్రై ఫ్రూట్స్‌తో చేసే క్లాసిక్ పంజాబీ సమోసా ఇక్కడ అత్యంత ప్రాచుర్యం పొందింది. తూర్పు భారతదేశంలో దీనిని 'సింగారా' అని పిలుస్తారు. ఇక్కడి ప్రజలు చిన్న సైజులో ఉండే సమోసాలను (బంగాళాదుంప ముక్కలు, పల్లీలు, క్యాలీఫ్లవర్ పూరకంతో) విపరీతంగా తింటారు. దక్షిణ భారతదేశంలో హైదరాబాద్ సమోసాల వినియోగంలో ముందుంటుంది. ఇక్కడ రంజాన్ సమయంలో, సాధారణ రోజుల్లో కూడా మైదాతో కాకుండా పట్టీతో చేసే 'ఖీమా సమోసా' (ఈస్ట్ ఇండియాలో లుఖ్మీ అంటారు) చిన్న ఉల్లిపాయ సమోసాలు బాగా తింటారు. ఇక్కడి బేకరీలలో లభించే కరకరలాడే ఉల్లిపాయ సమోసాలకు భారీ డిమాండ్ ఉంటుంది.
- సమోసాలు అందులోని వివిధ రకాలు..
చాలా సమోసాలను స్పైసీ బంగాళాదుంపలు, మసాలా కూరతో కలిపి తయారు చేస్తారు. కానీ ఈ రోజు మీకు చాలా రకాల సమోసాలు కనిపిస్తాయి. అందులో ముఖ్యమైన వెజ్ సమోసాల విషయానికొస్తే.. స్వీట్ కార్న్ సమోసా, ఆలూసమోసా.. పన్నీర్ సమోసా, చీజ్ సమోసా.. చౌమిన్ సమోసా.. పాస్తా సమోసా.. ఇక నాన్ వెజ్ సమోసా విషయానికొస్తే.. చికెన్ సమోసా.. చికెన్, మటన్ కీమా సమోసా..ఇపుడు ఫారెన్ కంట్రీస్ లో బీఫ్ సమోసాలు కూడా చేస్తున్నారు. ఎందుకంటే సమోసాలు ఆల్ టైమ్ ఫేవరెట్ డిష్. అందుకోసం సమోసాలను అన్ని రకాలుగా తయారు చేసి సమోసా ప్రియుల అభిరుచికి తగ్గట్టుగా తయారు చేసి అందజేస్తున్నారు.
-సమోసా తయారు చేసే విధానం
సమోసాను అధికంగా మైదా పిండితో చేస్తారు. మైదా పిండిని పూరీలు తయారు చేసుకునే విధంగా కలుపుకోవాలి. పండి కలిపేటపుడు నల్ల జీలకర్ర, నూనేలేదా డాల్డా వేసుకోవడం ద్వారా సమోసా వేగేటపుడు బాగా వేగుతుంది... బాగా పెద్దవి వత్తుకొని.. ఆతరువాత వాటిని సమోలకు అనుగుణంగా నిలువుగా కట్ చేసి.. అందులో మన రుచికి తగ్గట్టుగా స్టఫ్పింగ్ వెజ్ కానీ. నాన్ వెజ్ కర్రీ నింపి సీల్ చేసి.. ఆఖరుగా నూనెలో వేయిస్తారు. దోరగా వేగిన తరువాత దించేస్తారు.. దానిలోకి టమాటా సాస్.. చిల్లీ సాస్, లేదా ప్రత్యేకంగా పల్లీ చట్నీ, కొత్తిమీర చట్నీ తో కూడా నంజుకొని తింటే చాలా బావుంటుంది. చూశారా మనం ఎప్పుడూ తినే సమోసాకి ఎంతటి చరిత్ర ఉందో.. మనం ఎప్పుడూ తినే ఆహార పదార్ధాలకి, స్నాక్స్ కి గొప్ప గొప్ప చరిత్రలు ఉన్నాయి.. ఇష్టంటా ఫుడ్ తినడమే కాదు.. దాని వెనుక ఉన్న హిస్టరీ కూడా తెలుసుకున్నప్పుడే.. మన రాష్ట్రంలోని స్నాక్స్, టిఫిన్స్ తో వివిధ రకాల వంటకాల చరిత్ర కూడా ప్రపంచానికి తెలియజేయడానికి ఆస్కారం వుంటుంది. సో మీకు తెలిసిన ఈ సమోసా హిస్టరీ మీ స్నేహితులో షేర్ చేసుకోండి..ఇంకా సమోసా చరిత్రకు సంబంధించిన విషయాలను తెలుసుకోండి.. అదీ మీకు ఇష్టమైన సమోసాలను తింటూ..!